CityLiv tijdens Cultura Nova: Marjan Teeuwen – ‘Archief Stadhuis Heerlen’

De jaarlijkse kunstexpo CityLiv daagt kunstenaars uit te ontwerpen en experimenteren met sloopmateriaal. De verwonderende expositie neemt het publiek mee in een wereld van innovatie die je opnieuw laat kijken naar materialen die je dacht al gezien te hebben. CityLiv is een ontdekkingsreis naar nieuwe materiaaltoepassingen en grensoverschrijdend design. Dit jaar gaat CityLiv met trots een intensieve samenwerking aan met beeldend kunstenares Marjan Teeuwen.  In haar werk staan grootschalige architectonische installaties in gebouwen, die daarna worden gesloopt, centraal. ‘Een gebouw als sculptuur’, waarbij de constructieve kracht van bouwen hand in hand gaat met de kracht van verwoesting en verval.

 

Sculptuur van puin

Systeemplafonds, vensterbanken, keukenkastjes en tientallen andere sloopmaterialen vormen de basis van een gigantische kunstinstallatie in het hart van Heerlen: het Stadhuis. De materialen, die zijn afgeschreven als afval, zijn afkomstig uit o.a. het naastgelegen voormalige stadskantoor van Heerlen. Geselecteerd en gegroepeerd op basis van materiaalsoort en kleur, worden de materialen de hoogte in gestapeld als een dwingende sculpturale vorm van ‘puin’. Kunstenares Marjan Teeuwen creëert met dit kunstwerk ‘Archief Stadhuis Heerlen’ een monumentale ruimtelijke beleving met de rauwe beeldtaal van chaos, afbraak en verwoesting. Een imposant beeld dat een maatschappelijk vraagstuk illustreert waar nog te weinig beweging in zit: we moeten anders omgaan met onze kostbare materialen.

Het is de eerste keer dat CityLiv een kunstproject van deze omvang initieert en hoopt met deze editie een grote impact te maken bij een breed publiek. Via creativiteit, verbeelding en experiment worden verschillende werelden met elkaar verbonden, waarbij herwaardering van materialen gekoppeld wordt aan de kracht van kunst.

Tegenover de burgemeester

De kunstinstallatie is als een Fremdkörper in het gebouw van architect Peutz en neemt daarmee een radicaal statement in tussen de karakteristieke paddenstoelvormige kolommen die het stadhuis rijk is. In het ontwerp groeien de 5 vrijstaande puinstapelingen van de begane grond door tot net onder het plafond op de eerste verdieping. Een opvallende tafereel, recht tegenover de kamer van de burgemeester, dat het perspectief op het iconische gebouw compleet veranderd.

Denkomslag

Onze grondstoffen raken op en dat gebeurt veel sneller dan we denken. Toch wordt minder dan 3% van alle sloopmaterialen hoogwaardig hergebruikt binnen de bouw. “Als we in deze snelheid doorgaan met het verbruiken van materialen en grondstoffen, hebben we een extra aarde nodig”, aldus voormalig staatssecretaris Sharon Dijksma. Drastische verandering is dus noodzakelijk. Én mogelijk! CityLiv daagt daarom ontwerpers en architecten uit een denkomslag te maken. Initiator en architect Erol Oztan:  “We moeten ontwerpen met materialen die we hebben, in plaats van achteraf materialen te zoeken bij een ontwerp.”

Hoe weet je als ontwerper dan welke materialen beschikbaar zijn? Kunstenares Marjan Teeuwen gebruikt daar tijdens CityLiv een regionaal ontwikkelde materialendatabase voor. Dit digitale systeem staat vol met materialen die binnenkort vrijkomen uit sloop en weer hergebruikt kunnen worden.

Van tijdelijk naar permanent

De bouw van Archief Stadhuis Heerlen zal een paar maanden in beslag nemen, waarna het halverwege september officieel wordt onthuld. De sculptuur heeft een semipermanent karakter. De opzet is om na twee jaar de sculptuur in het stadhuis te ontmantelen en te transformeren tot een permanent kunstwerk in het nieuwe stadskantoor door architecte Francine Houben. Hoewel dit dus nog even duurt, zijn de eerste voorbereidingen door de architecte en kunstenares al getroffen. In gezamenlijkheid zoeken zij naar de juiste vertaalslag, waarbij de materialendatabase een essentiële rol speelt in het proces van hergebruik en anders omgaan met materialen. Het meerdere keren recyclen van de gebruikte bouwmaterialen is een nadrukkelijk inhoudelijk onderdeel van de installatie.

Wie de internationale kunstenares Marjan Teeuwen graag aan het werk wil zien heeft geluk: tijdens Cultura Nova geeft ze op 30 en 31 augustus een exclusief kijkje in de keuken. Ze neemt de bezoekers mee in haar gedachtegoed, laat zien waar de materialen vandaan komen én hoe ze precies te werk gaat: “Monnikenarbeid genereert een beeld van de kracht én de schoonheid van zowel opbouw als verwoesting”.

 

Archief Stadhuis Heerlen wordt gerealiseerd met medewerking van Provincie Limburg, Cultura Nova, IBA Parkstad en de Gemeente Heerlen.

www.cityliv.nl